Het RIVM is er duidelijk over: formaldehyde is een Zeer Zorgwekkende Stof, vanwege de mogelijke kankerverwekkende eigenschappen. De stof, die volgens onderzoek recentelijk in meerdere woningen gezondheidsklachten heeft veroorzaakt, is aangetroffen in UF-schuim in de muren van tienduizenden woningen.
Het gebruik van formaldehyde is niet nieuw. Al decennialang wordt het gebruikt in bouwmaterialen en meubels. De schadelijke stof komt daarom in meer of mindere mate voor in vrijwel alle gebouwen. Dat betekent niet automatisch dat elk gebouw ongezond is, maar wel dat formaldehyde een belangrijk onderdeel is van binnenluchtkwaliteit.
De gezondheidsrisico’s van formaldehyde
Formaldehyde is een vluchtige organische stof (VOC of VOS) en staat op de lijst van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) van het RIVM. Bij verhoogde concentraties heeft de stof een negatieve invloed op de binnenluchtkwaliteit. De World Health Organization (WHO) adviseert een maximale concentratie van 0,1 mg/m³ (30-minuten gemiddelde) om gezondheidsklachten en blijvende gezondheidsschade te voorkomen.
Bij verhoogde concentraties formaldehyde kunnen gezondheidsklachten ontstaan, zoals hoofdpijn, benauwdheid, concentratieproblemen, duizeligheid of irritatie van ogen, neus en keel. Langdurige blootstelling aan verhoogde concentraties formaldehyde kan ernstige gevolgen hebben. Onderzoek koppelt langdurige blootstelling aan een verhoogde kans op luchtwegproblemen, chronische irritatie van slijmvliezen en mogelijk een verhoogd risico op bepaalde vormen van kanker.
Hoe maak je het gehalte formaldehyde inzichtelijk?
Omdat formaldehyde onzichtbaar is en klachten vaak geleidelijk ontstaan, is meten de enige manier om inzicht te krijgen in de concentratie in een ruimte. De meest betrouwbare manier hiervoor is continue monitoring van je binnenklimaat. Hierbij plaats je een sensor die formaldehyde meet – en vaak ook condities als temperatuur, luchtvochtigheid, CO2 en fijnstof – die deze meetdata verstuurt naar een online monitoringsysteem.
Het voordeel van continue monitoring is dat je trends en pieken zichtbaar maakt, zoals stijgende concentraties tijdens een verbouwing, een hoger gehalte bij warm weer of verhoogde waarden door onvoldoende ventilatie. Een eenmalige meting of inspectie schiet hier tekort. Ook word je automatisch gewaarschuwd wanneer het formaldehydegehalte te hoog is.
Het formaldehydegehalte is te hoog: wat nu?
Wanneer een meting of monitoringsysteem aangeeft dat het formaldehydegehalte in een ruimte te hoog is, is het belangrijk om snel actie te ondernemen. In veel gevallen kun je de concentratie relatief snel verminderen.
De eerste en belangrijkste stap is het verbeteren van de ventilatie, want formaldehyde hoopt zich vooral op in slecht geventileerde ruimtes. Open bijvoorbeeld regelmatig ramen en deuren, zet de mechanische ventilatie hoger en controleer ventilatiesystemen regelmatig op werking. Daarnaast kan het nodig zijn om materialen die formaldehyde uitstoten, zoals isolatiematerialen, meubels of vloerafwerkingen, te verwijderen of te vervangen. Ook temperatuur en luchtvochtigheid spelen een belangrijke rol: warme en vochtige omstandigheden zorgen ervoor dat materialen sneller formaldehyde afgeven. Door ruimtes koeler en droger te houden, kan de uitstoot verder worden beperkt.
Formaldehyde is onzichtbaar, maar de impact op gezondheid en comfort kan groot zijn. Door niet alleen te ventileren, maar ook inzicht te creëren in de luchtkwaliteit, voorkom je problemen en klachten in plaats van ze achteraf op te lossen. Wil je weten hoe het gesteld is met de luchtkwaliteit in jouw woningen of gebouwen? Wij helpen je met een passende meetstrategie, van eenmalige meting tot continue monitoring met real-time inzicht en alarmen. Neem gerust contact met ons op voor advies of een demo.
